Het Konijn

Haasachtigen hebben achter hun bovenste snijtanden nog twee kleine stifttanden staan waar de onderste snijtanden tegen afslijten. Knaagdieren hebben deze extra stifttandjes niet. Het wilde konijn heeft een grijsbruin gekleurde vacht met een lichte buik en de onderzijde van de staart is wit. Een konijn wordt gemiddeld acht tot tien jaar oud (grote rassen vaak iets minder oud). Afhankelijk van het ras wegen de meeste konijnen tussen de 1,7 en 5 kg. Een vrouwtjeskonijn heet een voedster of ook wel een moer, en een mannetje een ram.

Hoe ziet een konijn eruit?

konijnen zijn kleine, zachte, gezellige knuffeldieren; ze hebben vaak een lekkere zachte vacht, kort- of langharig. Veel konijnen vinden het prettig om elkaars vacht te verzorgen. De oren kunnen hangen maar ook rechtop staan, afhankelijk van het ras. Ze kunnen heel goed horen en houden niet van harde geluiden. De ogen van konijnen staan hoog en aan de zijkant van de kop. Hierdoor kan een konijn bijna 360 graden rondom zien en zelfs boven zijn kop kijken. De achterpoten van een konijn zijn groot en sterk. Ze kunnen hard stampen als er gevaar dreigt, en ook goed rechtop staan om de omgeving te bekijken. Met hun voorpoten kunnen ze goed graven. De tanden van konijnen groeien door. Door veel hooi te eten houden ze deze op de juiste lengte.

Van nature leven konijnen in grote groepen, met een duidelijke hiërarchie, in grasland, duinen of heidegebieden

Konijnen graven zelf hun holen met een gangenstelsel met meerdere uitgangen. Overdag rusten ze dicht bij elkaar en verzorgen elkaars vacht. In de ochtend en de avond zijn ze bezig met voedsel zoeken, rennen en spelen. Konijnen communiceren met geluiden. Zachtjes zoemen en knorren betekent dat hij je vertrouwt, schreeuwen of gillen betekent grote angst, zacht knarsetanden betekent dat hij zich prettig voelt terwijl hard knarsetanden juist betekent dat hij ziek is of pijn heeft. Grommen, krabben of naar voren schieten betekent dat hij bang is en stampen met de achterpoten doet hij bij gevaar. Als hij de omgeving goed wil bekijken gaat hij rechtop staan.

Welke soorten konijnen zijn er?

er zijn verschillende rassen. Er zijn grote rassen en kleine rassen. Ze verschillen in vachtkleur en uiterlijk, met grote of kleine oren. De Nederlandse hangoor is het bekendste dwergras, De Hollander en de Rus zijn iets groter dan de dwerg, maar nog steeds klein. Middelgroot zijn de Deilenaar, de Japanner en het Kunder Hangoor. Tot de grote rassen behoren de Lotharinger, Franse Hangoor en de Vlaamse Reus. Dan zijn er nog konijnen met een bijzondere haarstructuur zoals de Rex, de Angora en het Voskonijn.

Hoe woont een konijn?

Konijnen zijn echte groepsdieren. Ze leven niet graag alleen en hebben dus minimaal 1 maatje nodig. Het beste kun je een gecastreerd mannetje met een vrouwtje samen houden. Konijnen kunnen binnen of buiten gehouden worden, maar ze hebben veel ruimte nodig. Ze moeten kunnen rennen, knagen, graven en op hun achterpoten gaan staan. Ook hebben ze een schuilplaats nodig waarin ze languit kunnen liggen om zich terug te trekken en uit te rusten. Het hok moet water en winddicht zijn met een dikke laag hooi en/of stro in het nachtgedeelte om zich warm in te graven.

De buitenren moet zo groot zijn dat ze 3 of 4 sprongen achter elkaar kunnen maken en het liefst nog rennen ook. Bij een zand- of grasbodem is het verstandig om het gaas van de zijkanten tenminste 50 cm in te graven. Ook de ren overdekken met gaas, als bescherming tegen katten, vossen, bunzings en roofvogels is verstandig. Een deel van de overdekking moet dicht zijn zodat de konijnen droog buiten kunnen zijn en kunnen schuilen tegen te felle zon.

Konijnen zijn schone dieren. Ze doen hun behoefte in een vaste hoek van hun verblijf. In de hoek die ze kiezen kun je een onderlaag van zaagsel of hennep maken met daarop een dikke laag stro, of zelfs eventueel een toiletbak neerzetten. Konijnen zitten ook graag ergens in of onder. Een kartonnen doos of een houten schuilhokje is daar geschikt voor. Ze hebben dan ook meteen wat te knagen. Een hoger plateau is ook ideaal omdat ze ook graag ergens bóvenop zitten. Als knaagmateriaal zijn takken van o.a. wilg en hazelaar geschikt, en natuurlijk een hooiruif met onbeperkt hooi. Als speeltjes bestaan er ballen van zeegras. Het voer en water moet in stevige, zware stenen bakjes gedaan worden zodat het niet gemakkelijk omgegooid wordt.

Hoe moet een konijn verzorgd worden?

Veel konijnen vinden het fijn om geaaid te worden, en om ze te kunnen verzorgen moeten ze opgetild kunnen worden. Dit vinden ze echter niet zo fijn. Til het konijn op met zijn kop naar u toe met 1 hand om zijn achterwerk en 1 hand onder zijn borst. Het liefst tegen u aan met de kop onder uw arm. Til een konijn nooit op aan zijn oren of alleen aan zijn schoudervel en laat kleine kinderen hen niet optillen, want ze kunnen flink krabben en spartelen. Konijnen moeten 1 x per week geborsteld worden met een zachte borstel, zeker als ze in de rui zijn. Langharige konijnen 1 x per 2 maanden knippen of laten trimmen bij een konijnentrimmer. Ook de nagels moeten regelmatig geknipt worden en dit kan ook bij de konijnentrimmer of een dierenarts. Controleer regelmatig de tanden. Deze groeien door bij onvoldoende vezelig voer en knaagtakken, en kunnen zo leiden tot niet meer kunnen of willen eten. En controleer met name in de zomer goed de vacht bij hun achterwerk om het krijgen van maden voor te zijn. Het hok moet tenminste eens per week worden schoongemaakt en de toilethoek zelfs dagelijks. Voerbakken regelmatig schoonmaken en drinkbakken dagelijks verversen.

Wat eet een konijn?

Een konijn is een planteneter en heeft behoefte aan heel veel vezels. Die zitten vooral in ruwvoer zoals hooi wat ze dan ook onbeperkt moeten kunnen eten. Stro kan ook maar heeft minder voedingswaarde. Ook in gras en groenten zitten vezels. Geschikte groentes zijn witlof, andijvie, wortelloof, of een klein stukje wortel, broccoli, boerenkool en paardenbloem. Gasvormende groenten zoals kolen, prei, ui, bieslook, bonen en erwten en ook aardappelen zijn ongeschikt. Hiervan kan een konijn goed ziek worden. Rabarber is zelfs dodelijk. Fruit en droogbrood vinden ze lekker maar deze mogen maar zeer beperkt gegeven worden omdat het echte dikmakers zijn vanwege veel suikers. Konijnen moeten naast hooi biks (brokjes of pellets) krijgen want daar zitten alle voedingsstoffen in de juiste verhouding in. Biks is beter dan gemengd voer want daaruit eten ze alleen de lekkere hapjes. Een volwassen konijn krijgt maximaal 20 gram brokjes per kilo lichaamsgewicht per dag. Konijnen eten een deel van hun keutels weer op, direct uit de anus. Dit zijn de zgn. blindedarmkeutels waar onmisbare voedingsstoffen in zitten. Verder zijn knaagtakken als wilg goed voor de tanden en levert extra vezels. Onbeperkt vers water is een must.

Hoe gaat de voortplanting van een konijn?

Konijnen zijn vruchtbaar vanaf 3 tot 5 maanden. De vrouwtjes kunnen dan al drachtig worden. Na 29 tot 33 dagen werpen zij een nest van 3 tot 8 jongen of soms nog meer. De jongen worden kaal en blind geboren en ze worden vaak maar 1x per dag door hun moeder gezoogd. Na 3 weken komen ze uit het nest, maar na 6 tot 7 weken zijn ze oud genoeg om hun geboorteplek te verlaten. De moeder is direct na de worp al weer vruchtbaar.

Wat als een konijn ziek is?

Een gezond konijn is actief en oplettend. Het eet graag en heeft een schone droge vacht. Als een konijn lusteloos is, niet wil eten, vuile ogen en een vuile neus heeft, kwijlt, jeuk heeft en kale plekken, een vieze vacht rond de anus en de kop schuin houdt, dan is het hoogstwaarschijnlijk ziek.

Darmklachten
De keutels kunnen te hard of te zacht zijn, dus wijzen op een verstopping of diarree. Dit komt vaak door verkeerde voeding. Ook te lange tanden (olifantstanden) en vetzucht wijst op onvoldoende ruwvoer.

Myxomatose en RDH1 en 2
Dit zijn virusvarianten die vrijwel altijd dodelijk zijn en erg besmettelijk. Konijnen moeten hier jaarlijks tegen ingeënt worden (sinds voorjaar 2020 bestaat een combinatievaccin tegen alle drie virussen, die een jaar werkzaam is).

Myiasis
Dit is een madenziekte. Konijnen krijgen dit doordat vleesvliegen hun eitjes in de (aantrekkelijk vieze) vacht leggen. Plakkerige keutels of urine, maar ook wonden zijn vaak de oorzaak. Maden eten zich door de huid van het konijn heen en dit kan snel dodelijk zijn.

Andere aandoeningen die kunnen voorkomen: oorontstekingen, snot, blaasproblemen en infectie met (E)ncephalitozoön cuniculli, een hersenparasiet waardoor ze een verlamming kunnen krijgen, vaak in de achterhand. Voedsters hebben op later leeftijd een vrij grote kans op baarmoederkanker of -ontstekingen.

In die zin zijn konijnen geen gemakkelijke huisdieren. Ze zijn vrij gevoelig voor voedingsfouten.

“Wist je dat...” Konijnen heel gelukkig worden van een soortgenoot als gezelschap?

Waar koop je een konijn?

Een konijn kun je kopen bij een gespecialiseerde fokker of een dierenspeciaalzaak. Maar ook bij asielen of een konijnen- en knaagdierenopvang kun je terecht voor zowel een nieuwe aanschaf (minimaal 2) of een maatje voor je eigen konijn thuis. Dit verdient eigenlijk de voorkeur, omdat er heel veel konijnen teruggebracht of gedumpt worden. Bij de opvang kunnen ze jouw konijn koppelen met een maatje en meteen zien of het een goede match is.

Waar zijn konijnen in Zwolle te bewonderen?

In Zwolle zijn konijnen te zien bij Park de Stadshoeve, Park de Wezenlanden, De Eemhoeve, De Schellerhoeve, De Klooienberg, Aa-weide, De Warenweide, De Gerenweide, ’t Spiekertje, Bergweide, Dierenweide Berkum, Dierenweide Dieze Oost & Stichting de Knuffelkonijntjes, Speeltuin Het Noorden en Kakel & Co.

_{Bronvermelding:}_www.licg.nl_{(Landelijk Informatie Centrum Gezelschapsdieren)}_{www.levendehave.nl.}